Wybór urządzenia elektrycznego do pracy w przemyśle jest bezpośrednio powiązany z bezpieczeństwem oraz trwałością instalacji. Oznaczenie IP (Ingress Protection) wraz z dwiema cyframi określa poziom ochrony obudowy przed czynnikami zewnętrznymi. Precyzyjna interpretacja tego kodu pozwala uniknąć awarii urządzeń oraz zapewnia zgodność z wymogami bezpieczeństwa w strefach zagrożonych wybuchem, gdzie nieszczelność obudowy stanowi bezpośrednie ryzyko dla ciągłości procesów.Skrót IP wywodzi się z normy IEC 60529. Pierwsza cyfra w tym oznaczeniu odnosi się do odporności na ciała stałe i dostępu do części niebezpiecznych, natomiast druga cyfra określa odporność na działanie cieczy.

Pierwsza cyfra IP – bariera dla pyłu i ciał obcych

Pierwsza cyfra skali przyjmuje wartości od 0 do 6. W instalacjach przemysłowych strategiczne są poziomy 5 oraz 6.

• Poziom 5 (pyło-chronne) oznacza, że wniknięcie pyłu nie wpływa negatywnie na pracę podzespołów elektrycznych. Jest to poziom wystarczający w środowiskach o umiarkowanym zapyleniu.
• Poziom 6 (pyłoszczelne) gwarantuje całkowitą blokadę wnikania pyłu do wnętrza urządzenia.

W strefach 20, 21 i 22, gdzie występuje pył palny, stosowanie urządzeń klasy IP6x jest niezbędnym wymogiem technicznym. Osadzanie się pyłu na nagrzewających się elementach wewnętrznych urządzenia w takich strefach jest niedopuszczalne z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.

Druga cyfra oznaczeń IP – odporność na wodę i wilgoć

Druga cyfra skali przyjmuje wartości od 0 do 9. W utrzymaniu ruchu najczęściej spotykane są wartości 4, 5 oraz 6.

• Poziom 4 (bryzgoszczelne) zabezpiecza urządzenie przed wodą padającą pod dowolnym kątem w formie rozbryzgów. Jest to wariant stosowany w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności.
• Poziom 5 (strugoszczelne) zapewnia ochronę przed strugą wody,
• natomiast poziom 6 (silnie strugoszczelne) chroni przed strugami wody o wysokim ciśnieniu.

W tym miejscu należy podkreślić, że klasa IP odnosi się do szczelności obudowy, jednak finalna hermetyczność instalacji zależy od poprawności montażu dławików kablowych oraz uszczelnień przepustów. Niewłaściwy montaż tych elementów niweluje deklarowany stopień ochrony IP urządzenia.

Wpływ klasy IP na zgodność z wymogami ATEX

W branżach obsługiwanych przez Ase Atex, szczelność obudowy jest kluczowym parametrem certyfikacyjnym. Urządzenie pracujące w strefie Ex musi posiadać stopień ochrony IP zgodny z dokumentacją techniczno-ruchową oraz oceną ryzyka. Nieszczelność prowadząca do penetracji wilgoci lub pyłu przewodzącego może wywołać zwarcie lub łuk elektryczny, co w atmosferze wybuchowej stwarza zagrożenie incydentem.

Czym kierować się podczas wyboru klasy IP urządzeń?

Dobór odpowiedniej klasy szczelności klasa IP powinien opierać się na rzeczywistych warunkach środowiskowych, a nie na teoretycznych założeniach. Należy uwzględnić nie tylko miejsce montażu, ale również procedury mycia i konserwacji maszyn stosowane na hali produkcyjnej.

Kryteria wyboru urządzeń dla utrzymania ruchu

Podczas wyboru sprzętu należy zweryfikować dokumentację techniczną oraz certyfikaty producenta, ze szczególnym uwzględnieniem warunków montażu. Częstym błędem jest zakładanie, że wysoki stopień IP obudowy automatycznie zapewnia szczelność całego punktu podłączenia. Należy weryfikować jakość dławików kablowych oraz zgodność ich montażu z instrukcją obsługi.

W strefach zagrożonych wybuchem priorytetem jest utrzymanie integralności urządzenia zgodnie z nadanym certyfikatem Ex. Profesjonalnie dobrane rozwiązania o odpowiedniej klasie szczelności minimalizują ryzyko awarii i zapewniają zgodność z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa instalacji. Prawidłowy dobór komponentów jest podstawą długoterminowej eksploatacji maszyn w wymagających warunkach przemysłowych.

Jak nie popełnić błędu przy wyborze urządzenia?

Błędy przy wyborze klasy IP najczęściej wynikają z pośpiechu i ignorowania warunków rzeczywistych. Najważniejszą zasadą jest weryfikacja dokumentacji producenta, a nie tylko tabliczki znamionowej urządzenia. Zdarza się, że obudowa ma wysokie IP, ale producent dołączył słabe jakościowo dławiki, które po roku pracy w trudnych warunkach tracą szczelność. Zawsze sprawdzaj, czy certyfikat IP obejmuje kompletny zestaw montażowy. Unikaj też przewymiarowania kosztowego. Nie każde miejsce wymaga najwyższej klasy szczelności, jeśli nie wiąże się to z realnym ryzykiem. Jednak w strefach Ex, gdzie bezpieczeństwo jest nadrzędne, zawsze wybieraj sprzęt, który posiada odpowiednie dokumenty potwierdzające wytrzymałość w danym środowisku.

Profesjonalna ochrona to inwestycja, która zwraca się poprzez brak awarii i spokojny sen menedżera produkcji. Pamiętaj, że w świecie ATEX nie ma miejsca na kompromisy przy doborze osprzętu.