W wielu aplikacjach przemysłowych niezbędne jest szybkie zamocowanie detalu bez konieczności użycia narzędzi. Operator ręcznie umieszcza detal w odpowiednim gnieździe, aby przeprowadzić dany proces, a następnie sprawnie go usuwa. Tego rodzaju metoda szybkiego pozycjonowania i zdejmowania detalu jest często stosowana podczas testowania elementów, nadrukowywania, montażu, pomiarów lub jako wstępne pozycjonowanie przed ostatecznym mocowaniem. Możliwości unieruchomienia detalu za pomocą standardowych elementów ELESA+GANTER zostały opisane szerzej w tekście: Jak unieruchomić detal w zależności od procesu produkcyjnego. W tym artykule przyjrzymy się możliwościom oferowanym przez dociski boczne GN 713, GN 714, GN 715 lub GN 415 (Rys. 1).

„Dociski boczne to jeden z kluczowych elementów w naszej ofercie. Pozwalają na szybki montaż i demontaż elementów urządzeń, dzięki czemu bardzo ułatwiają pracę ich operatom.” – powiedział Filip Granowski, Dyrektor Zarządzający Elesa+Ganter Polska.

Rys. 1 Dociski boczne GN 713, GN 714, GN 715 i GN 415

Dociski boczne GN 713, GN 714 i GN 715 to elementy mocowane osiowo w gniazdach. Różnią się przede wszystkim sposobem montażu. Docisk GN 713 posiada gwintowany korpus, więc aby go zamontować należy przygotować otwór gwintowany. Natomiast dociski boczne GN 715 są montowane na wcisk w gniazdo. Dodatkowo dla wersji GN 715 jest możliwość wyboru materiału kołka uchylnego między stalą a tworzywem. Dzięki temu możemy zadecydować jaką parą materiałów będziemy współpracować między kołkiem a detalem. Docisk boczny GN 714 nie posiada kołka uchylnego, tylko otwór gwintowany w celu zamocowania swojego „dedykowanego” elementu dociskowego.

Poniżej na przykładzie demo zaprezentowano sposób szybkiego montażu podkładki. Gniazdo posiada dwa kołki bazujące i jeden docisk boczny GN 715.

Na zdjęciu 1 widzimy pierścień aluminiowy, w którym są umieszczone 2 kołki pozycyjne i docisk boczny GN 715.

Zdjęcie 2 przedstawia wstępnie spozycjonowaną podkładkę, która opiera się o kołki pozycjonujące, ale nie jest jeszcze do nich dociskana.

Na zdjęciu 3 widzimy podkładkę dociskaną do pierścienia.

Na zdjęciu 4 spozycjonowana podkładka jest przytrzymywana dociskiem bocznym GN 715 w ustalonej pozycji.

Zaletą docisków bocznych jest ich zwarta konstrukcja, dzięki której zajmują mało miejsca. Natomiast samo odgięcie kołka uchylnego jest niewielkie i w zależności od rozmiaru mamy zakres odgięcia od 0,9 mm do 3,2 mm, co generalnie wymaga dużej precyzji montażu docisków bocznych oraz powtarzalności wymiarowej montowanego detalu.

W parze z dociskami bocznymi GN 714 i GN 715 można zastosować obejmy mimośrodowe GN 715.2. Obejmy mimośrodowe GN 715.2 pozwalają na regulację położenia docisków bocznych GN 714 i GN 715. Użycie obejm mimośrodowych pozwala na precyzyjne dopasowanie pozycji docisku do tolerancji przedmiotu obrabianego (Rys. 3).

Rys. 3 Sposób montażu GN 715 w obejmie mimośrodowej GN 715.2

Alternatywą dla GN 713, GN 714 i GN 715, która pozwala na szybki montaż detalu, jest docisk boczny serii GN 415.

Rys. 4 Docisk boczny GN 415

W tym produkcie zastosowano korpus z czterema otworami, dwoma fasolkowymi i dwoma okrągłymi, dzięki czemu odległość docisku GN 415 względem detalu może być dopasowana podczas montażu. Sam element dociskowy może być wykonany z tworzywa lub stali nierdzewnej. Dodatkowo elementy dociskowe mogą mieć róży kształt i występować w wersji gładkiej lub radełkowanej.
Główną zaletą docisku bocznego GN 415 w porównaniu z serią GN 713, GN 714 i GN 715 jest skok elementu dociskowego, który wynosi od 2,8 mm do 8,2 mm, co pozwala montować detale o różnych wymiarach.

Poniżej przedstawiamy przykład wpinania płytki w gniazdo. Bazę stanowi gniazdo z kołkami pozycjonującymi oraz dwoma dociskami GN 415. Płytka symulująca detal zostaje wstępnie zamocowana, a następnie dociśnięta ręką i finalnie zablokowana w gnieździe. Całość działa na zasadzie zatrzasku (Rys. 5).

Rys. 5 Szybki montaż płytki za pomocą docisków GN 415

Podsumowując, dociski boczne to elementy pozwalające na szybkie zablokowanie detalu w gnieździe, a cztery różne wykonania dają możliwość wyboru pod kątem:

• sposobu montażu;
• materiału elementu dociskowego;
• kształtu elementu dociskowego;
• skoku elementu dociskowego.