Rękojeść nastawna to rodzaj elementu zaciskowego, który umożliwia szybkie mocowanie lub unieruchamianie współpracujących części. Jej charakterystyczna konstrukcja pozwala korzystać z zalet połączenia gwintowanego, a jednocześnie eliminuje typowe trudności, jakie mogą występować przy użyciu klasycznej śruby i nakrętki.

„Zastosowanie dźwigni nastawnej umożliwia łatwe i szybkie dokręcanie i odkręcanie danego połączenia gwintowanego bez użycia narzędzi. Dodatkowo w sytuacji, gdy mamy ograniczone możliwości pełnego obrotu dźwigni możemy przestawić jej ramię w dowolne położenie.” – mówi Filip Granowski, Dyrektor Zarządzający Elesa+Ganter Polska.

Rękojeść nastawna składa się z wewnętrznie gwintowanej tulei lub gwintowanej szpilki oraz połączonego z nią wielokarbem ramienia przestawnego. Ramię, zazwyczaj normalnie zasprzęglone, umożliwia przeniesienie momentu obrotowego na tuleję lub szpilkę. Osiowe odciągnięcie rękojeści powoduje wysprzęglenie mechanizmu. W celu przestawienia ramienia dźwigni w trakcie zaciskania należy unieść ją tak, aby nastąpiło rozłączenie wieloklinów i przekręcić do żądanej pozycji. Zwolnienie chwytu skutkuje automatycznym powrotem ramienia i ponownym zazębieniem sprzęgła (rys. 1).

Rys.1 Budowa rękojeści nastawnej na przykładzie ERX

Jednym z przedstawicieli produktów z grupy rękojeści nastawnych jest tworzywowa rękojeść ERX (Rys. 2) W porównaniu do innych rękojeści nastawnych z przyciskiem metalowym, ten model oferuje:

• całkowitą izolację elektryczną dla dłoni operatora
• brak widocznych części stalowych podatnych na korozję
• bardziej komfortowy sposób użycia.

Rys. 2 Rękojeść nastawna ERX w kolorach z serii ELECOLORS

Oprócz tego, że rękojeść ERX dostępna jest w 7 wariantach kolorystycznych to występuje również w kilku wersjach:

• ERX-B: wtopka mosiężna, otwór gwintowany, nieprzelotowy.
• ERX-SST: wtopka ze stali nierdzewnej AISI 303, otwór gwintowany, nieprzelotowy.
• ERX-p: trzpień stalowy, ocynkowany, gwintowany, ze sfazowanym płaskim czołem
• ERX-SST-p: trzpień ze stali nierdzewnej AISI 303, gwintowany, ze sfazowanym płaskim czołem
• ERX-CR: wersja z rękojeścią z chromowanego technopolimeru
• ERX-AV: wersja z dźwignią z gniazdem Torx® daje możliwość szybkiego wstępnego wkręcenia za pomocą elektrycznego lub pneumatycznego wkrętaka z kontrolowanym momentem obrotowym.

Do szerokiej oferty wariantów rękojeści ERX zostały wprowadzone dwie nowe wersje:

• ERX-SST-LP : wersja z łańcuchem zabezpieczającym
• ERX-SST-RC: wersja z pierścieniem zabezpieczającym

Rys. 3 Rękojeści (od lewej) ERX-SST-RC i ERX-SST-LP

Obie wersje rękojeści ERX-SST-LP oraz ERX-SST-RC (Rys. 3) występują w dwóch wariantach:

• z otworem gwintowanym
• z trzpieniem gwintowanym

Ponadto rękojeści występują tylko w wersji z wtopką gwintowaną wykonaną ze stali nierdzewnej. Elastyczny zaczep oraz łańcuch zabezpieczający został wykonany z technopolimeru na bazie żywicy na acetalowej (POM).

Zaczep zlokalizowany pomiędzy ramieniem rękojeści a pierścieniem zabezpieczającym może swobodnie się obracać. Jest on połączony za pomocą pierścienia spiralnego z łańcuszkiem kulkowym. Takie rozwiązanie zapewnia wygodne użytkowanie rękojeści, eliminując przeszkody związane z obecnością łańcuszka podczas regulacji i dokręcania dźwigni.

W zastosowaniach, w których punkt mocowania łańcuszka znajduje się powyżej rękojeści, zaleca się zapewnienie mu swobody ruchu. Pozwoli to uniknąć kontaktu pierścienia spiralnego z ramieniem rękojeści podczas jej obracania.

Nowe Rękojeści ERX-SST-LP oraz ERX-SST-RC są szczególnie polecane w sytuacjach, gdzie istnieje ryzyko zgubienia rękojeści i zależy nam na jej trwałym przymocowaniu.